Sayı 45: Avrasya Bölgesinde Enerji Güvenliği

Yazdır

Sunuş

Dünyada ve özellikle de bölgemizdeki gelişmeler, yüz yıl sonra yeni bir paylaşım savaşının yaşandığını açıkça göstermektedir. Türkiye; Ortadoğu, Asya ve Kafkasya gibi enerji kaynakları bakımından yüksek potansiyele sahip bölgelerin tam merkezinde ve geçiş yollarının kesişme noktasında olan bir ülke konumundan dolayı son derece stratejik bir öneme sahiptir.

Ortadoğu’da BOP projesi kapsamında “Arap Baharı” hareketleriyle başlayan ve ülkemizi de etkileyen savaş ve dramların merkezinde enerji kaynaklarına ve geçiş güzergâhlarına hâkim olma kavgası yatmaktadır. Bugün Irak ve Suriye’de yaşananlar ve Doğu Akdeniz’de “enerji dalaşı" adı verilen gruplaşmalar ve çatışmaların temelinde de bu hâkimiyet kavgası yatmaktadır.

Enerjinin ekonomik boyutunun yanısıra siyasi, diplomatik, çevresel ve insanî boyutları da bulunmaktadır. Enerjide, dışa bağım-lılık en aza indirilirken enerji tedariki ve güvenliğinin sağlanması, enerjide verimliliğin ve milli kaynakların payının artırılması ülkemiz açısından son derece önemlidir.

Her yıl ithal ettiğimiz enerjinin faturası ve bir kırılganlık unsuru olan cari açığımıza katkısı dikkate alındığında konunun önemi daha net bir şekilde ortaya çıkacaktır. Bu öneme binaen, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın “Daha Çok Yerli, Daha Çok Yenilenebilir” sloganıyla hazırladığı Milli Enerji ve Maden Politikası Stratejisi ve 2015-2019 Stratejik Planında yer alan hedefler çerçevesinde, başta yerli kömür olmak üzere rüzgâr, güneş, hidrolik, jeotermal gibi yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarımızın enerji portföyündeki payı bir taraftan artırılırken, diğer taraftan enerji üretiminde nükleer enerjiden de yararlanılabilmesi için Akkuyu ve Sinop Nükleer Güç Santralleri (NGS) Projeleri bir an önce hayata geçirilmelidir.

Dışa bağımlılığımızın önemli bir unsuru olan doğal gazda kaynak ve güzergâh çeşitlendirmeye ve mevcut LNG depolama tesislerinin kapasitelerinin artırılmasına ve yeni tesislerin ivedilikle hayata geçirilmesine olan ihtiyaç açıktır. Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Samsun-Ceyhan petrol boru hattı projelerine ek olarak, TANAP ve Türk Akımı gibi projelerinin de tam kapasite faaliyete geçmesiyle ülkemizin bölgedeki önemi daha da artacaktır. Bu kapsamda enerjide 2023 hedeflerine ulaşabilmek için, Türkiye bir yandan nükleer enerji, doğal gaz ve yenilenebilir enerji alanlarında büyük çaplı ve uluslararası projeleri gerçekleştirirken diğer yandan ilkeli ve etkin bir enerji diplomasisi yürüterek enerji transit noktası olmaktan enerji ticaret merkezi olma noktasına gelebilecektir.

Tüm bu gerekçelerle dergimizin bu sayısında Prof. Dr. Timuçin Kodaman’ın sayı editörlüğünde ülkemiz ve bölgemiz açısından son derece önemli olan enerji konusunu tüm yönleriyle ele aldık. Enerji arz güvenliğini ve uluslararası ilişkiler boyutunu dikkate alan makalelerin okuyucularımıza, uzmanlara ve politika yapıcılara ışık tutacağına inanıyoruz.

Başta dergimizin sahibi ve TASAV Başkanı Sayın İsmail Faruk Aksu olmak üzere, sayı editörümüz Sayın Prof. Dr. Timuçin Kodaman’a, yazıları ile bizleri bilgilendiren tüm akademisyenlere, Yazı İşleri Müdürümüz Sayın Konur Alp Koçak’a, Yayın Kurulu ve Danışma Kurulu üyelerimize, dergimizin tasarım ve basım işlerini gerçekleştiren Net Ofset’in çalışanlarına şükranlarımı sunuyor, bir sonraki sayıda buluşmak üzere, iyi okumalar diliyorum.

Doç. Dr. Mehmet GÜNAL
Editör


 

İçindekiler

Timuçin KODAMAN Sayı Editörünün Sunuşu 9-11
Cemal KAKIŞIM Avrupa’ya Ulaşan Alternatif Enerji Nakil Hattı: Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Projesi 13-29
Ekrem Yaşar AKÇAY Müzakere Sürecinden Günümüze Türkiye’nin Avrupa Birliği Enerji Politikasına Uyumu 31-51
Esme ÖZDAŞLI Bir Dış Politika Aracı Olarak Azerbaycan’ın Enerji Güvenliği ve Politiği 53-87
Haktan BİRSEL Enerji İşbirliği Temelli Çin’in Yeni Güvenlik Yaklaşımı ve Çin-İran Stratejik Düzleminde Etkili Adımlar 89-100
Yalçın SARIKAYA
Hanzade COŞKUN
Kritik Enerji Altyapısı Güvenliği Bakımından Türkiye: Kavramlar, Kurumlar, Analiz 101-120
Özlem DEMİRKIRAN Bölgesel İşbirliği ve Barışın Tesisinde Enerji Boru Hatlarının Rolü Olabilir Mi? Rusya-Trans-Kore Doğalgaz Boru Hattı Örneği    121-141